Κριτική Σκέψη και Συναισθηματική Νοημοσύνη Συνομιλούν

Το πρόγραμμα «αιεν αριστεύειν» θεμελιώνεται θεωρητικά  στην «Αριστεία» , όπως αναδύεται από την Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφική Σκέψη  ,κυρίως από τα Ηθικά του Αριστοτέλη και Πλουτάρχου και υλοποιείται μέσα από τον διάλογο της Κριτικής Σκέψης και της Συναισθηματικής Νοημοσύνης. Αρωγοί η Σύγχρονη Παιδαγωγική και η Ψυχολογία. Απευθύνεται σε παιδιά και εφήβους.

Αριστεία  είναι  η υπεροχή ως προς τον ίδιο τον εαυτό, καθώς  κάθε ημέρα ο εαυτός υπερέχει σε σχέση με την προηγούμενη. Και βέβαια εκείνος που άγει τον εαυτό του προς τη βέλτιστη εκδοχή του υπερέχει και  ως προς τους άλλους.

Στο επίκεντρο του προγράμματος «αιεν αριστεύειν» βρίσκονται:

α. Η ανάπτυξη της Κριτικής σκέψης προκειμένου τα παιδιά και οι έφηβοι να διδαχθούν πως να αναπτύσσουν έναν ορθολογικότερο τρόπο σκέψης με γνώμονα πάντα την αλήθεια και το οικουμενικό καλό. Η Κριτική σκέψη συνδέεται με την συλλογιστική του Αριστοτέλη  και πυρήνα της Λογικής. Ωθεί τον νου να εξετάσει, αμφισβητήσει, συσχετίσει και διακρίνει το αληθές από το ψευδές και έτσι να καταλήξει ο άνθρωπος σε ορθολογικά συμπεράσματα και αποφάσεις.

Ο Σωκράτης με τη μέθοδο των ερωταποκρίσεων στόχευε στην εξαγωγή λογικών συμπερασμάτων και στη διαμόρφωση καθαρής σκέψης και θεμελίωσε τη Διαλεκτική. Η Διαλεκτική  κατόπιν του Πλάτωνα διαμόρφωσε τη συλλογιστική του Αριστοτέλη. Η ανάπτυξη της Κριτικής Σκέψης προάγει την καλλιέργεια των Διανοητικών Αρετών.

β. Η ανάπτυξη της Συναισθηματικής Νοημοσύνης προκειμένου τα παιδιά και οι έφηβοι να διδαχθούν να παρατηρούν το συναίσθημά τους, να το συσχετίζουν με τη σκέψη τους και τέλος να κάνουν πράξη το  αποτέλεσμα της κριτικής σκέψη, της φρόνιμης επιλογής.  Έτσι προάγεται η καλλιέργεια των Ηθικών Αρετών.

Ο Δυτικός τρόπος ζωής που έχομε υιοθετήσει, επενδύει σε σχέση με την  υπεροχή των παιδιών μας, στην απόκτηση συγκεκριμένων γνώσεων για βιοποριστικούς λόγους, στην αναγκαιότητα απόκτησης δεξιοτήτων προς «επιβίωση».

Από την αριστεία έχομε μετατοπιστεί στον ανταγωνισμό, ως υπεροχή από τους άλλους  με «ιδιοτελή» και αλλότρια προς τις αρετές κριτήρια. Αποτέλεσμα, εκδηλώσεις του ανταγωνισμού όπως η ζηλοτυπία, η αλαζονεία, ο φθόνος, ο θυμός, η επικριτικότητα, το άγχος, το αίσθημα κατωτερότητας και η χαμηλή αυτοεκτίμησή (Σαΐτης  Χ., Δάρρα Μ., Ψαρρή Κ).

Για την καλλιέργεια των Αρετών ο Πλούταρχος στο «Περί Παίδων αγωγής» αναφέρει:

Κάθε άνθρωπος από τη φύση του είναι προικισμένος με τη δυνατότητα να κατακτήσει τις αρετές, όμως χρειάζεται να τις διδαχθεί και να τις κάνει πράξη στη ζωή του. Οι γονείς και οι παιδαγωγοί ως σπουδαίοι γλύπτες μπορούν να φιλοτεχνήσουν αριστουργήματα στις παιδικές ψυχές και να κάνουν τα παιδιά  έμψυχες εικόνες του Θεού. Εάν το παιδί μεγαλώσει, η διαπαιδαγώγησή του είναι δύσκολη έως ακατόρθωτη. Σημαντικό είναι τα παιδιά να συνηθίσουν από μικρή ηλικία κάθε καλή συνήθεια, ώστε να τους γίνει δεύτερη φύση τους. Οι Αρετές είναι τα «Διδάγματα» που θα γίνουν τα θεμέλια όπου θα δομήσουν την ενήλικη ζωή τους».

*Κεντρική Φωτογραφία: Seth Doyle